Συνέντευξη στην εκπομπή ΟΝ ΕΡΤ, Δεκέμβριος 2015

Τη Δευτέρα 14 Δεκεμβρίου ήμουν καλεσμένη στην εκπομπή ΟΝ ΕΡΤ της Ελένης Χρονά και του Ανδρέα Ροδίτη. Θέμα της συνέντευξης «Ο Χερν στις σχολικές βιβλιοθήκες». Είναι ένα σημαντικό νέο που αξίζει τον τηλεοπτικό χρόνο που αφιερώθηκε ώστε να γίνει ευρύτερα γνωστό. 

Ευχαριστώ την Ελένη Χρονά και τον Αντρέα Ροδίτη για την πρόσκληση και την ενδιαφέρουσα συζήτηση πάνω στην προσωπικότητα του Λευκάδιου Χερν, στη μεταφραστική μου εργασία και στο κέρδος που αποκομίζει ένας νέος άνθρωπος μελετώντας τη ζωή και το έργο του συγγραφέα.

Μπορείτε να παρακολουθήσετε τη συνέντευξη από το αρχείο της ΕΡΤ. Αρχίζει στο 45ο λεπτό.

ΚΛΙΚ

ΘΑ ΣΑΣ ΜΙΛΗΣΩ ΓΙΑ ΕΝΑΝ ΕΡΩΤΑ... του Μίμη Κούρτη

Αγαπητοί φίλοι, θα ήθελα να σας παρουσιάσω ένα όμορφο, αληθινό και συγκινητικό κείμενο που έγραψε ο Λευκαδίτης φίλος Μίμης Κούρτης. Περιγράφει αυτά που ένιωσε, που ένιωσα ως το βάθος της καρδιάς μου εκείνο το καλοκαιρινό απόγευμα που μίλησα για τον αγαπημένο μου συγγραφέα στις «Ημέρες Λευκάδιου Χερν» στο Πνευματικό Κέντρο Λευκάδας. Είναι ένα εξαιρετικά διεισδυτικό κείμενο. Μια τρυφερή ματιά που έφτασε ως τα βάθη της ψυχής μου. Μιλάει καλύτερα απ' όσο θα μπορούσα να το κάνω εγώ για τη σχέση μου με τον Λευκάδιο.  Γι' αυτόν τον έρωτα!

ΘΑ ΣΑΣ ΜΙΛΗΣΩ ΓΙΑ ΕΝΑΝ ΕΡΩΤΑ...
του Μίμη Κούρτη

Αυτή η ματιά κάτι κρύβει.

Αυτό το τρέμουλο στη φωνή κάτι μου θυμίζει.

Δεν μπορεί να είναι ένα απλό τρακ. Είναι το τρακ και ματιά του ερωτευμένου.

Κι εδώ ανακαλύπτω έναν έρωτα μεταφυσικό, έναν έρωτα αλλοτινών εποχών, μα και σημερινό, έναν έρωτα αναδρομικό.

Τόσα σκίτσα, τόσα βιβλία, μα στάθηκε ευλαβικά στα δύσκολα. Σ'έναν συγγραφέα που λίγοι τον ξέρουν και ελάχιστοι τον έχουν διαβάσει.

Φταίει, ίσως, το άρωμα Ανατολής, που συνάντησε τις ευωδιές τις Θρακιώτικες.Ευωδιές που ενώθηκαν και σκόρπισαν, λιγοθυμιές, σε ψυχές ευαίσθητες, σε καρδιές επιρρεπείς στον άδολο έρωτα, τον ανιδιοτελή, τον πολύ μακρινό, τον ικανό να ελαχιστοποιήσει τις αποστάσεις, να συναντήσει το αντικείμενο του πόθου.

Σπινθηροβόλο το βλέμμα της κι έξυπνα σκεπτόμενη, βρήκε τον ιδανικό τρόπο να πλησιάσει το θήραμα της. Αφού οι φωτογραφίες του δεν της πολυέδιναν σημασία, αποφάσισε να μεταφράσει τα έργα του, να τους δώσει φωνή, την φωνή εκείνου που ερωτεύτηκε, κι έτσι να τον αναγκάσει να συνδιαλλαγεί μαζί της.

Κι ο Λευκάδιος ενδίδει στην πρόκληση της κι εκείνη νοιώθει θεά.

Τον απογειώνει, τον γνωρίζει σε δύση και ανατολή. Τον στεγάζει με τους φίλους της στη γενέτειρά του Λευκάδα, τον προβάλει μοναδικά.

Του δίνει πνοή μέσα από τα λόγια της και χωρίς να το καταλάβει παγιδεύεται γλυκά στα γραπτά του. Τον ανασύρει από τη λήθη, τον καμαρώνει, τον ερωτεύεται, όσο και αν προσπαθεί να το κρύψει. Και προδίδεται στη γιορτή για τον ένα χρόνο επιστροφής του στην γενέτειρα.

Όταν συνειδητοποιεί ότι ο κύκλος θαυμαστών του μεγαλώνει, χαίρεται και συγκινείται.

Και ξάφνου πανικοβάλλεται γιατί φοβάται τις αντίζηλες, τρέμει, μήπως εκείνος τον οποίο με τόσο κόπο ανακάλυψε και ανέδειξε, εκείνος που ήρθε θεϊκά στη ζωή της από το μακρινό Ματσούε που πήρε φωνή απ' την φωνή της, που έλαβε υπόσταση από την περιέργειά της να τον μεταφράσει, που ξεσκόνισε τα αραχνιασμένα βιβλία του, τώρα τρέμει διακριτικά, μήπως φάει τη σκόνη του, μήπως φοβηθεί αυτή την αναγνωρισιμότητα του κόσμου και ξανακρυφτεί στα βαθη της ανατολής.

Όσο και αν προσπαθεί, να κρατήσει σταθερό το λόγο της, να κρύψει τη συγκίνησή της, τόσο βεβαιώνομαι για αυτόν τον τρομερό έρωτα.

Και όσο μιλάει, σας το ορκίζομαι, τον είδα από την κορνίζα του να της κλείνει το μάτι, να της γνέφει γλυκά για να κατευνάσει το άγχος της.

Μα πού να τον δει που τρέμει μήπως αποκαλυφθεί ο έρωτας της, μήπως το πάρει στραβά ο κόσμος και τη λοιδορήσει και την ειρωνευτεί και τη χλευάσει, που τόλμησε να ακουμπήσει ένα είδωλο του πνεύματος: «Καλά μας τον γνώρισες, μαρή, καλά ανέσυρες αναμνήσεις και ιστορία. Πώς τόλμησες να τον κοιτάξεις στα μάτια; Ποια είσαι εσύ τέλος πάντων, που όπου βρεθείς και όπου σταθείς στάζεις μέλι για τον Λευκάδιό μας, που με τρία βιβλία σου νομίζεις πως μπορείς να τον έχεις αποκλειστικά; Σε γελάσανε κυρά μου δεν είναι δικός σου, είναι ολονών μας. Για μαζέψου, για σοβαρέψου. Σιγά μην είσαι και η Ιζόλα».

Κατέβηκε από το βήμα λυτρωμένη, που μπόρεσε να αρθρώσει λίγα λόγια για τον καλό της και αναρωτιόταν: «Τα είπα καλά, μήπως θυμώσει ο Λευκάδιος, μήπως με κριτικάρει άσχημα ο κόσμος;».

Μα συνήλθε γρήγορα, γιατί Εκείνος, από το κάδρο του, της ξανάκλεισε το μάτι.

Σίγουρη πως δεν κατάλαβε κανείς τον έρωτά της, δέχτηκε τα συγχαρητήρια των επισκεπτών. 

Εγώ την κοίταξα με αγάπη, την ευχαρίστησα, έκρυψα όσα ένιωσα για τον ερωτά της και ευχήθηκα μέσα μου, να συνεχιστεί, να γίνει λατρεία, για να μάθουμε και άλλα πράγματα για τον ποιητή.

Και η Τέτη, συγνώμη η Ιζόλα, κατέβηκε τα σκαλιά του μουσείου, και ελέγχοντας αν την βλέπει κανείς, έστειλε ένα πεταχτό φιλί στον Λευκάδιο.

Η πρώτη δημοσίευση το fb
ΚΛΙΚ

Ο Λευκάδιος Χερν μπαίνει στα ελληνικά σχολεία-Τελετή στην Ιαπωνική Πρεσβεία

Κάποιες φορές η ζωή μας επιφυλάσσει εκπλήξεις ευχάριστες στον υπερθετικό βαθμό. Και να που έγινε πραγματικότητα κάτι που βρισκόταν στα πιο τρελά μου όνειρα. Ο Λευκάδιος Χερν μπαίνει στις ελληνικές σχολικές βιβλιοθήκες!

Και να πως:

Η Mitsubishi Corporation αγόρασε από το Ταμείο Παγκόσμιας Κυθηραϊκής Κληρονομιάς τα τρία βιβλία του Λευκάδιου Χερν που έχω μεταφράσει και τα πρόσφερε στο Υπουργείο Παιδείας για να διανεμηθούν σε σχολικές βιβλιοθήκες γυμνασίων και λυκείων της χώρας.

Στις 11 Νοεμβρίου έγινε η επίσημη τελετή παράδοσης στην ιαπωνική πρεσβεία παρουσία του πρέσβη της Ιαπωνίας στην Ελλάδα κ. Μασουό Νισιμπαγιάσι, του αντιπροέδρου της MC κ. Χαρούκι Χαγιάσι και του υπουργού Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων κ. Νίκου Φίλη.  

Η πρόσκληση για την επίσημη τελετή παράδοσης της δωρεάς.

Την αίθουσα κοσμούσαν παλιές εκδόσεις έργων του Λευκάδιου Χερν,
δωρεά του Τάκη Ευσταθίου στην ιαπωνική πρεσβεία, και τα τρία καινούργια βιβλία
που δωρίστηκαν στο υπουργείο Παιδείας. 

Ο πρέσβης της Ιαπωνίας στην Ελλάδα κ. Μασουό Νισιμπαγιάσι.

Ο αντιπρόεδρος της Mitsubishi Corporation κ. Χαρούκι Χαγιάσι.

Ο κ. Χαρούκι Χαγιάσι προσφέρει τα τρία βιβλία
στον υπουργό Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων κ. Νίκο Φίλη.

Ο κ. Νισιμπαγιάσι, ο κ. Φίλης και ο κ. Χαγιάσι με τα ξύλινα σφυριά στα χέρια
είναι έτοιμοι για την τελετή Καγκαμιουάρι.

Το Καγκαμιουάρι είναι μια ξεχωριστή τελετή που γίνεται για να γιορταστεί ένα σημαντικό γεγονός, μια επέτειος ή να εγκαινιαστεί ένα ξεκίνημα (ο καινούργιος χρόνος, ένας γάμος ή μια επιχείρηση). Τα τιμώμενα πρόσωπα, φορώντας τον παραδοσιακό κοντό μανδύα χάπι, σπάζουν το καπάκι του καγκάμι, δηλαδή του βαρελιού που περιέχει σάκε, με μεγάλα ξύλινα σφυριά. Ύστερα το περιεχόμενο του καγκάμι προσφέρεται στους παρευρισκόμενους, οι οποίοι υψώνουν τα ποτήρια λέγοντας Καμπάι!. Το Καγκαμιουάρι πιστεύεται ότι φέρνει υγεία, χαρά και προκοπή. 

Το καγκάμι με σπασμένο το καπάκι του μετά την τελετή Καγκαμιουάρι.

Χαρούκι Χαγιάσι, Τέτη Σώλου και Τάκης Ευσταθίου.

Ο ζωγράφος Μανώλης Χάρος με τον υπουργό Παιδείας Νίκο φίλη.
Δεξιά ο καθηγητής Κλεομένης Πετρόχειλος.
Φωτο: Τσιρίγο FM-Μαρία Πετροχείλου

Τέτη Σώλου με τη Ζωή Σαβίνα, καλλιτέχνη και ποιήτρια χαϊκού
και τον καθηγητή Στέλιο Παπαλεξανδρόπουλο.

Ο υπουργός Παιδείας Νίκος Φίλης, η μεταφράστρια των βιβλίων Τέτη Σώλου,
ο καθηγητής Κλεομένης Πετρόχειλος, ο εμπνευστής του Open Mind of Lafcadio Hearn Τάκης Ευσταθίου
και ο πρέσβης της Ιαπωνίας στην Ελλάδα Μασουό Νισιμπαγιάσι.
Στο βάθος διακρίνεται η Chariclea Zengos.
Φωτο: Τσιρίγο FM-Μαρία Πετροχείλου

Η βραδιά αυτή στην Ιαπωνική Πρεσβεία ήταν γιορτή και δικαίωση των προσπαθειών των ανθρώπων που αγαπούν τον Λευκάδιο, θαυμάζουν το ελεύθερο πνεύμα του και εργάζονται για τη διάδοση του έργου του.

Προσωπικά, διατηρώ ακόμα αμείωτη τη συγκίνηση και τη χαρά από το γεγονός και θα ήθελα να αναφέρω τον George C. Poulos και το Ταμείο Παγκόσμιας Κυθηραϊκής Κληρονομιάς που εξέδωσε τα τρία βιβλία που μετέφρασα, τον δισέγγονο του Λευκάδιου καθηγητή Μπον Κοϊζούμι που με τίμησε γράφοντας τους προλόγους, τη σύζυγό του Σόκο που ενθάρρυνε την επικοινωνία μας για οποιοδήποτε ζήτημα χρειαζόμουν τη γνώμη της οικογένειας Κοϊζούμι και τον Τάκη Ευσταθίου που μου έδωσε πρόσβαση στο πλούσιο αρχείο του και πλήθος πληροφοριών. Επίσης, την δρ. Παρασκευή Κοψιδά-Βρεττού, συγγραφέα του βιβλίου αναφοράς για τον Λευκάδιο Χερν "Η λαογραφία της στοργής", η οποία διοργάνωσε πέρσι συνέδριο, πανελλήνιο μαθητικό διαγωνισμό με θέμα τη ζωή του μεγάλου συγγραφέα και τελετή βράβευσης των νικητών. Και τη Ζωή Σαβίνα, την πρωτοπόρο, που πατώντας πάνω στα χνάρια του Λευκάδιου δημιούργησε έναν ολόκληρο κόσμο από χαϊκού και κολάζ που μέσα του φτερουγίζουν ανάλαφρα πεταλούδες.

Είχα τη χαρά να εκφράσω προσωπικά τα συγχαρητήριά μου προς τον πρέσβη της Ιαπωνίας στην Ελλάδα κ. Νισιμπαγιάσι και τον αντιπρόεδρο της Mitsubishi Corporation κ. Χαγιάσι για τη γενναιόδωρη χειρονομία προς τη χώρα μας, και μάλιστα προς το σημαντικότερο κομμάτι της, τους νέους.

Εύχομαι μέσα από αυτά τα βιβλία οι νέοι να γνωρίσουν το ελεύθερο μυαλό, το διεισδυτικό πνεύμα, το αδάμαστο όραμα, την ακαταπόνητη εργατικότητα και τη λυτρωτική δημιουργικότητα του οικουμενικού συγγραφέα που ένωσε και ενώνει χώρες, λαούς και πολιτισμούς και μέσα από το έργο του να αντλήσουν μαθήματα και αξίες για τον άνθρωπο του 21ου αιώνα.

Οι φωτογραφίες που δεν αναφέρων την πηγή τους στη λεζάντα είναι δικές μου και της Όλγας Κολισόγλου. Την ευχαριστώ που μου παραχώρησε την άδεια χρήσης τους.

Μπορείτε να διαβάσετε το άρθρο της Ελένης Μπίστικα στην "Καθημερινή"
ΚΛΙΚ
να δείτε περισσότερες φωτογραφίες από την τελετή στα "Κυθηραϊκά Νέα"
ΚΛΙΚ
και στο Τσιρίγο FM
ΚΛΙΚ

Ο τραγουδιστής του καλοκαιριού

Το ελληνικό καλοκαίρι είναι συνδεδεμένο με το τερέτισμα, το ερωτικό τραγούδι των τζιτζικιών. Αυτά τα παράξενα πλάσματα της φύσης είχαν μαγέψει τους Έλληνες και τους Ιάπωνες του παλιού καιρού. Αφού περάσουν 17 ολόκληρα χρόνια μέσα στη γη σαν νύμφες, εμφανίζονται στο φως του καλοκαιριού, τραγουδάνε για να προσελκύσουν το ταίρι τους, γεννάν και ύστερα από τη σύντομη ζωή τους πέφτουν νεκρά στο χώμα.

Η φιλοσοφία της Ανατολής βλέπει μια μυστηριακή σχέση ανάμεσα στα έντομα και στα πνεύματα.  Ο Λευκάδιος Χερν στο δοκίμιό του για τα γκάκι, που περιλαμβάνεται στο βιβλίο Κοττό, αναφέρει πολλά και θαυμαστά για τα έντομα. Τα λεπτεπίλεπτα όργανά τους δίνουν πληροφορίες στον εγκέφαλο τους για πράγματα άγνωστα στις ανθρώπινες αισθήσεις, όπως ορατότητα του μαγνητισμού, οσμή του φωτός, γεύση του ήχου.

Τελειώνοντας το δοκίμιό του γράφει:

[...] Εδώ που τα λέμε δεν έχω καταφέρει να πείσω τον εαυτό μου ότι είναι στ’ αλήθεια ανυπολόγιστο προνόμιο να ξαναγεννηθώ σαν ανθρώπινη ύπαρξη. 

Σκέφτομαι όμως ότι πιο πολύ θα μου άρεσε να είμαι ένας τζίτζικας –ένας μεγάλος, τεμπέλης τζίτζικας, που χουζουρεύει στα ανεμοδαρμένα δέντρα, πίνει δροσοσταλίδες και τραγουδάει από το χάραμα μέχρι το σούρουπο. Βέβαια θα συναντούσα κινδύνους –κινδύνους από γεράκια, κουρούνες και σπουργίτια, κινδύνους από αρπακτικά έντομα, κινδύνους από μπαμπού που άτακτα αγόρια άλειψαν με ιξό. Αλλά σε κάθε κατάσταση ύπαρξης υπάρχουν κίνδυνοι και σε πείσμα αυτών των κινδύνων, φαντάζομαι ότι ο Ανακρέων εξέφρασε κάτι παραπάνω από την αλήθεια στο εγκώμιό του προς τον τζίτζικα: «Ω, εσύ γέννημα της γης, που αγαπάς το τραγούδι, ελεύθερε από πόνους, που έχεις σάρκα χωρίς αίμα, εσύ είσαι σχεδόν ίσος με τους θεούς!». [...]

Στο Shadowings ο Λευκάδιος αφιερώνει ένα ολόκληρο κεφάλαιο στα τζιτζίκια. Ανατρέχει στην αρχαία ελληνική γραμματεία και βρίσκει ότι οι ιαπωνικοί στίχοι για τα μελωδικά έντομα είναι εφάμιλλοι. Μας πληροφορεί ωστόσο ότι οι Ιάπωνες ποιητές εξυμνούν το νυχτερινό τραγούδι των τριζονιών παρά των τζιτζικιών.

[...] Υπάρχουν αναρίθμητα ποιήματα για τα τζιτζίκια, αλλά πολύ λίγα είναι εκείνα που εγκωμιάζουν το τραγούδι τους. Βέβαια τα τζιτζίκια που γνωρίζουν οι Έλληνες είναι διαφορετικά. Υπάρχουν μερικές ποικιλίες που είναι πραγματικά μουσικές, αλλά στην πλειοψηφία τους τα τζιτζίκια είναι αφάνταστα θορυβώδη, τόσο θορυβώδη που τα τερετίσματά τους θεωρούνται μία από τις μεγάλες δοκιμασίες μία από τις μάστιγες του καλοκαιριού. [...]

ΣΗΜΕΙΩΣΗ

Ολόκληρη η ωδή «Εἰς τέττιγα» (που αποδίδεται στον Ανακρέοντα, αλλά πιθανόν γράφτηκε από Ρωμαίους μιμητές του) από την οποία ο Λευκάδιος Χερν παρέθεσε τους τέσσερις τελευταίους στίχους και η μετάφρασή της, περιλαμβάνονται στις Σημειώσεις της Μεταφράστριας στο Κοττό και έχουν ως εξής:

Εἰς τέττιγα

Μακαρίζομέν σε, τέττιξ,

ὅτι δενδρέων ἐπ’ ἄκρων

ὀλίγην δρόσον πεπωκώς,

βασιλεὺς ὅπως, ἀείδεις.

Σὰ γάρ ἐστι κεῖνα πάντα,

ὁπόσα βλέπεις ἐν ἀγροῖς,

κὀπόσα φέρουσιν ὧραι.

Σὺ δὲ φίλτατος γεωργοῖς,

σὺ δὲ τίμιος βροτοῖσι,

θέρεος γλυκὺς προφήτης.

Φιλέουσι μέν σε Μοῦσαι,

φιλέει δὲ Φοῖβος αὐτός,

λιγυρὴν δ’ ἔδωκεν οἴμην.

Τὸ δὲ γῆρας οὔ σε τείρει,

σοφέ, γηγενές, φίλυμνε,

ἀπαθές, ἀναιμόσαρκε·

σχεδὸν εἶ θεοῖς ὅμοιος.

Σε μακαρίζουμε, τζίτζικα, που πίνεις λίγη δροσιά και μετά τραγουδάς σαν βασιλιάς στα κλαριά των δέντρων. Γιατί δικά σου είναι όλα όσα βλέπεις στους αγρούς και όσα φέρνουν οι εποχές. Αγαπητός στους γεωργούς, πολύτιμος στους ανθρώπους, είσαι προφήτης του καλοκαιριού γλυκύς. Οι Μούσες σε αγαπούν και ο ίδιος ο Φοίβος που σου έδωσε το μελωδικό τραγούδι. Τα γηρατειά δεν σε καταβάλουν, σοφέ, γέννημα της γης, λάτρη του τραγουδιού, ελεύθερε από πόνους, εσύ που έχεις σάρκα χωρίς αίμα, είσαι σχεδόν όμοιος με τους θεούς.

Ημέρες Λευκάδιου Χερν - 27 και 28 Ιουνίου στη Λευκάδα

Πρώτη μέρα 27 Ιουνίου

Μπορείτε να πάρετε πληροφορίες από το άρθρο της Ειρήνης Βονιτσάνου στο MyLefkada

ΚΛΙΚ

Δεύτερη μέρα 28 Ιουνίου

Για τις διαλέξεις της δεύτερης μέρας μπορείτε να πάρετε πληροφορίες στον παρακάτω σύνδεσμο, ο οποίος παρέχει και ακουστικό υλικό.

ΚΛΙΚ

Εκδηλώσεις για τον Λευκάδιο Χερν και τον ιαπωνικό πολιτισμό

Αγαπητοί φίλοι,

σήμερα 26 Ιουνίου πριν από 165 χρόνια είδε το φως του ήλιου στη Λευκάδα ο Λευκάδιος Χερν. Ένα γλυκό φως που μαζί με την τρυφερή ανάμνηση της μητέρας κράτησε για πάντα στη μνήμη του και στην καρδιά του. 

Σε πολύ τρυφερή ηλικία αποχωρίστηκε τη μητέρα του και δεν την ξαναείδε ποτέ. Δεν είχε ούτε φωτογραφία της ούτε κάποια απεικόνισή της. Έλεγε μάλιστα ότι θα προτιμούσε να έχει ένα πορτρέτο της παρά μια ολόκληρη περιουσία. Το γλυκό φως της Λευκάδας το ξαναβρήκε στη χώρα του Ανατέλοντος Ηλίου.

Η αφίσα που σχεδίασα πέρσι
για τα 164 χρόνια από τη γέννηση του Λευκάδιου Χερν.

Πέρσι οι φίλοι του Λευκάδιου Χερν γιορτάσαμε την επέτειο της γέννησής του στο βιβλιοπωλείο Λεμόνι. Είχαν μόλις κυκλοφορήσει τα βιβλία του Κοττό, Ιαπωνικό Μωσαϊκό και Καϊντάν και ετοιμαζόμασταν για το ταξίδι στη Λευκάδα, τα εγκαίνια του Ιστορικού Κέντρου Λευκάδιος Χερν και το Διεθνές Συμπόσιο. Πολύ χαρούμενη περίσταση που τη μοιραστήκαμε με εκλεκτούς φίλους: τον Τάκη Ευσταθίου, τη Ζωή Σαββίνα, τη Μαριανίκη Δορμπαράκη, τη Μαρία Γενιτσαρίου, την Όλγα Κολισόγλου και βέβαια τον Σπύρο Ξένο και τον Αυγουστίνο Γαρουφαλή του βιβλιοπωλείου Λεμόνι.

Το βιβλιοπωλείο Λεμόνι και τα τρία βιβλία του Λευκάδιου Χερν

Τέτη Σώλου και Τάκης Ευσταθίου

Ζωή Σαβίνα, Τέτη Σώλου και Μαριανίκη Δομπαράκη

Αυγουστίνος Γαρουφαλής, Μαριανίκη Δορμπαράκη και Σπύρος Ξένος.

Φέτος οι γιορτές προς τιμήν του Λευκάδιου Χερν στη Λευκάδα θα δοθούν στις 27 και 28 Ιουνίου στο Πνευματικό Κέντρο του νησιού. Το πρόγραμμα είναι πολύ ενδιαφέρον και μπορείτε να το διαβάσετε στον παρακάτω σύνδεσμο.

ΚΛΙΚ

Η παρουσίαση που θα κάνω έχει θέμα το Διεθνές Συμπόσιο "The Open Mind of Lafcadio Hearn" που έγινε πέρσι στη Λευκάδα και ήταν ένα πολύ σημαντικό πολιτιστικό γεγονός. Είχαμε τη δυνατότητα ν' ακούσουμε εκλεκτούς ομιλητές διεθνούς προβολής και μέσα από την έρευνά τους και τις ομιλίες τους να γνωρίσουμε άγνωστες πτυχές του μεγάλου συγγραφέα. 

Η παρουσίαση είναι πολύ απαιτητική, η ευθύνη της μεγάλη και με απασχόλησε πολύ καιρό. Τώρα έχει ολοκληρωθεί. Κι εγώ είμαι έτοιμη για αναχώρηση. Χαίρομαι που θα βρεθώ ξανά στην αγαπητή μου Λευκάδα και που θα συναντήσω ξεχωριστούς ανθρώπους με διαφορετικές και πολύ ενδιαφέρουσες προσεγγίσεις του Λευκάδιου Χερν και του ιαπωνικού πολιτισμού.

Αισθάνομαι ξεχωριστή χαρά που θα έχω την ευκαιρία να παρουσιάσω τα πρακτικά του Διεθνούς Συμποσίου, που πραγματικά αποτέλεσε σταθμό για τους μελετητές της ζωής και του έργου του Λευκάδιου Χερν. Ευχαριστώ την οικογένεια Κοϊζούμι, τους απογόνους του Λευκάδιου, για τη στήριξη και την εμπιστοσύνη τους, καθώς και τον αγαπητό μου κ. Ευσταθίου που με εφοδίασε με το απαραίτητο υλικό.

Φέτος οι εκδηλώσεις περιλαμβάνουν εκτός από τις ομιλίες, που βρίσκω εξαιρετικά ενδιαφέρουσες, εργαστήρια γνωριμίας με την ιαπωνική γλώσσα, μύηση στο Ικεμπάνα, στην ανθοδετική τέχνη της Ιαπωνίας, και ερμηνείες ελληνικών και ιαπωνικών τραγουδών.

Περισσότερα και πιο αναλυτικά όταν ολοκληρωθεί ο διήμερος εορτασμός.

Σήμερα, ακριβώς στην επέτειο της γέννησης του Λευκάδιου Χερν, εγκαινιάζεται στην Αθήνα η έκθεση «Αισθητικοί Διάλογοι υπό το φως του Ανατέλλοντος Ηλίου» Ιαπωνική Τέχνη από Έλληνες εικαστικούς.

Τα εγκαίνια γίνονται το βράδυ στο Athens Centre, Αρχιμήδους 48 στο Μετς.

Συμμετέχουν: Ντίνα Αναστασιάδου, Μαρία Γκίζη, Ιωάννης Κασσιμάτης, Ζωή Νικητάκη, Ζωή Σαββίνα και ο καθηγητής Σ. Παπαλεξανδρόπουλος.

Μπορείτε να δείτε πληροφορίες στο ardittos.wordpress.com

Πολλές και θερμές ευχές για καλή επιτυχία και στις δύο εκδηλώσεις. Η μνήμη και η τέχνη ανοίγουν νέους δρόμους στον πολιτισμό και -όπως θα έλεγε η αγαπητή Ρέα Μουμτζίδου- κρατούν ανοιχτή τη χρυσή πύλη της πολύτιμης διαπολιτισμικής επαφής. 

Συνέντευξη στην εφημερίδα «Λευκαδίτικος λόγος»

Στις 27 Απριλίου έδωσα μία συνέντευξη στην online εφημερίδα LefkadaPress και στη Μυρσίνη Κοντού με την ευκαιρία της επίσκεψής μου στη Λευκάδα για μια σειρά σεμιναριακών μαθημάτων στα Γυμνάσια και Λύκεια του νησιού με θέμα το επάγγελμα του σκιτσογράφου.

Με χαρά και συγκίνηση είδα τη συνέντευξη δημοσιευμένη στην έντυπη εφημερίδα «Λευκαδίτικος λόγος». Ο κυριακάτικος πρωινός καφές στην πλατεία της Λευκάδας σήμερα είχε άλλη ομορφιά.

Ο Λευκάδιος και οι πυγολαμπίδες

Βρίσκομαι στη Λευκάδα εδώ και αρκετές μέρες για μια σειρά παρουσιάσεων στα Γυμνάσια και Λύκεια του νησιού με θέμα το επάγγελμα του σκιτσογράφου. Οι παρουσιάσεις τελείωσαν με επιτυχία κι εγώ ανακαλύπτω λόγους για να παρατείνω την παραμονή μου στο υπέροχο νησί. Έτσι είχα τη χαρά να γιορτάσω τον ερχομό του Μάη με τους Λευκαδίτες φίλους στον καταπράσινο τόπο και στην καταγάλανη θάλασσα.

Τα παλιά χρόνια οι Λευκαδίτες πήγαιναν να πιάσουν τον Μάη στο Κουζούμπελι ή Γκζούμπελι, (παραφθορά του παλιού ονόματος της περιοχής Κουζούμ μπεη), με τα πανύψηλα πυκνά δέντρα και τις πολλές πυγολαμπίδες. Όμως, ο δημόσιος φωτισμός, τα φώτα των καταστημάτων και των αυτοκινήτων έχουν διώξει τις πυγολαμπίδες από τα μέρη όπου άλλοτε αφθονούσαν και σπάνια τις συναντάει κανείς πια. 

Το βράδυ της Πρωτομαγιάς είδα ξαφνικά στον ήσυχο κήπο ένα χαρούμενο πρασινωπό φως. Μια πυγολαμπίδα! Είχα να δω από παιδί. 

Το μυαλό μου πήγε στον Λευκάδιο Χερν που τόσο όμορφα έχει γράψει για τις πυγολαμπίδες στο «Κοττό». Διαλέγω μια παράγραφο όπου μιλάει για το χοταρού-κασσέν, τη μάχη των πυγολαμπίδων, ένα θέαμα που προσήλκυει επισκέπτες απ' όλη τη χώρα.

«Σήμερα τόπος που φημίζεται πιο πολύ για τις πυγολαμπίδες του βρίσκεται κοντά στο Ούτζι, στο Γιαμασιρό. Το Ούτζι, μια όμορφη μικρή πόλη στη μέση της ονομαστής τεϊοπαραγωγού περιοχής, βρίσκεται πάνω στον Ουτζιγκάουα και όσο γνωστό είναι για το τσάι του, άλλο τόσο φημίζεται για τις πυγολαμπίδες του. Κάθε καλοκαίρι τα τρένα με έκτακτα δρομολόγια από το Κυότο και την Όσακα μεταφέρουν χιλιάδες επισκέπτες, που πηγαίνουν στο Ούτζι για να δουν τις πυγολαμπίδες. Αλλά μόνο από ένα συγκεκριμένο σημείο στο ποτάμι, που απέχει κάμποσα χιλιόμετρα από την πόλη, μπορεί κανείς να θαυμάσει το μεγαλειώδες θέαμα, το χοτάρου-κάσσεν ή «μάχη των πυγολαμπίδων». Το ποτάμι στριφογυρίζει ανάμεσα στους κατάφυτους λόφους και μυριάδες πυγολαμπίδες χιμάνε από τις δύο όχθες για να συναντηθούν και να σφιχταγκαλιαστούν πάνω από το νερό. Στιγμές στιγμές μαζεύονται τόσες πολλές, που σχηματίζουν κάτι που στο μάτι φαίνεται σαν φωτεινό σύννεφο ή σαν γιγάντια μπάλα από σπίθες. Το σύννεφο σκορπίζεται γρήγορα ή η μπάλα πέφτει και σπάζει πάνω στην επιφάνεια του νερού και οι πεσμένες πυγολαμπίδες λάμποντας παρασέρνονται μακριά· γρήγορα όμως ένα καινούργιο σμήνος συγκεντρώνεται στο ίδιο σημείο. Οι άνθρωποι περιμένουν όλη τη νύχτα στο ποτάμι μέσα στις βάρκες, για να δουν το φαινόμενο. Αφού γίνει το χοτάρου-κάσσεν, ο Ουτζιγκάουα σκεπασμένος με τα έντομα που στροβιλίζονται λάμποντας ακόμα, λέγεται ότι μοιάζει με τον Γαλαξία, τον οποίο οι Ιάπωνες αποκαλούν πιο ποιητικά Ποτάμι του Ουρανού. Ίσως ένα τέτοιο θέαμα να παρακολούθησε η μεγάλη ποιήτρια Τσιγιό από το Κάγκα, προτού γράψει:

Κάουα μπακαρί,

Γιαμί ουά ναγκαρετέ;

Χοτάρου κανά!

Είναι μονάχα το ποτάμι ή μήπως είναι το σκοτάδι το ίδιο που το παρασέρνουν τα νερά; Ω, οι πυγολαμπίδες!»

Ο οικοδεσπότης που παρέθετε δείπνο ή κάποια άλλη βραδινή ψυχαγωγία στη διάρκεια του καλοκαιριού, προμηθευόταν μεγάλη ποσότητα πυγολαμπίδων, τις οποίες απελευθέρωνε το βράδυ στον κήπο για ν' απολαύσουν οι καλεσμένοι του το σπινθηροβόλο θέαμα. Οι καλεσμένοι μπορούσαν, αν ήθελαν, να πιάσουν πυγολαμπίδες και να τις βάλουν στα ειδικά κλουβάκια για έντομα.

Ομιλία για τον Λευκάδιο Χερν στο πλαίσιο της έκθεσής μου «Δυο χρόνια Ιζόλα»

Ευχαριστώ όλους τους φίλους που τίμησαν με την παρουσία τους την παρουσίαση «Η ζωή και το έργο του Λευκάδιου Χερν-Η οδύσσεια ενός ελεύθερου πνεύματος».

Σας μεταφέρω την εμπειρία της χτεσινής βραδιάς με ένα απόσπασμα από το σχόλιο που έγραψε ο φίλος Τρύφων Ευαγγελίδης Tryphon Evangelidis:

«Εξαιρετική εμπειρία. Μια πληρέστατη παρουσίαση, θαυμάσια δομημένη και συνδυασμένη με αξιόλογη φωτογραφική τεκμηρίωση, του Λευκάδιου Χερν, αυτής της παγκόσμιας εμβέλειας μορφής, από τη μοναδική Τέτη μας. Ήξερα κάποια πράγματα γι' αυτόν τον σπουδαίο άνθρωπο, που η διαδρομή του, με όσες έννοιες σηματοδοτεί αυτή η λέξη, μου έφερε στον νου τον Οδυσσέα, γιατί κι αυτός "πολλών ανθρώπων ίδεν άστεα και νόον έγνω, πολλά δ' ο γ' εν πόντω πάθεν άλγεα ον κατά θυμόν" (Οδύσσεια, α΄, 3-4). Κι όταν τέλειωσε η παρουσίαση, είχα μάθει πάρα πολλά και εξαιρετικά ενδιαφέροντα, που σκοπεύω να εμπλουτίσω διαβάζοντας τα δυο από τα τρία βιβλία του που έχει μεταφράσει η φίλη μας: Το "Κόττο" που αγόρασα και το "Ιαπωνικό μωσαϊκό" που μου χάρισε εκείνη με μια θερμή αφιέρωση. Σημαντική ήταν και η συμβολή του Ηλία Ταμπακέα που επιμελήθηκε το φωτογραφικό μέρος της παρουσίασης».

«Η ζωή και το έργο του Λευκάδιου Χερν» παρουσίαση από την Τέτη Σώλου

Μια μικρή αλλαγή στην ώρα που είχαμε αναγγείλει. Η παρουσίαση θα γίνει στις 8 μ.μ.

(Ε, ναι, είναι άνοιξη και, όπως επισήμαναν κάποιοι φίλοι, στις 7 είναι νωρίς!)